Экологиялық мереке – Тырна күні!

Жыл сайын бүкіл әлемде қыркүйек айының басында Дүниежүзілік Тырна күні атап өтіледі! Бұл мереке Халықаралық болып саналады және назар аудару және тырналардың санын көбейтуге көмектесу үшін атап өтіледі. Бұл мереке 1986 жылы Дағыстанда басталды. Ұлы Отан соғысына арналған ескерткіштің ашылуы болды және онда тырналардың бейнесі болды. Содан бері бұл мереке әртүрлі елдерде атап өтіле бастады. Ал 2009 жылы ЮНЕСКО бұл мерекені ресми түрде тіркеді. 2022 жылы американдық орнитологтар осы құстардың жойылып бара жатқан түрлерін қарқынды түрде құтқара бастады, сол үшін олар басқа құстарға тырна жұмыртқаларын салды. Құтқарылған құстардың бүкіл тұқымы ұя салуға кеткен күнді жаңа экологиялық мереке күн деп жариялады. Енді бұл мерекені тойлау ұшып кетумен және тырналардың жыл сайынғы есептерімен сәйкес келеді.  Әлемде тырналардың шамамен 15 түрі мекендейді. Қазақстанда ақбас тырна мен сұр тырна ұя салады. Олардың екеуі де Қазақстанның Қызыл кітабына сирек кездесетін түрлер ретінде енгізілген. Зерттелген мәліметтерге сәйкес, жыл сайын тырналар санының саны азайып келеді және барған сайын назар аударуды қажет етеді. Біздің биологиялық орталық қоршаған ортаны қорғауға және жер бетіндегі барлық тіршілік иелерінің биоалуантүрлілігін сақтауға арналған барлық іс-шаралар мен мерекелерге қатысады. Жыл сайын біз жас натуралистермен бірге осы керемет мерекені атап өтеміз. Біздің ұйымымыздағы мерекенің басты мақсаты-Жердің әр тұрғынына еске салу және біздің жастарға планетамыз – біздің ортақ үйіміз және осы планетаның барлық тұрғындары өмір сүруге лайық екенін үйрету. Біз биоалуантүрлілікті сақтау және қорғау бойынша белсенді жұмыс жүргізудеміз. Өздеріңіз білетіндей, тырналар табиғатта құнарлы емес құстар – бір жыл ішінде оларда тек екі жұмыртқа, сирек үш жұмыртқа болады. Жұмыртқалаған үш балапанның тек бір балапаны тірі қалуы мүмкін. Тіпті бұл бір балапан адамзаттың қауіп – қатерінен өлуі мүмкін. Негізгі қауіп-өрттер және олардың ұя салатын жерлерін шаруашылық қызметке тарту, батпақтарды, дақылдарды құрғату.

Тырналар  көктемде ұя салу үшін біздің аймаққа ұшып келгенде,  көбіне алаңдаушылық тудыратын- аңшылар. Олар ұя салу кезеңінің басында құстарды мазалайды, оларды ілінісуінен бас тартуға мәжбүр етеді. Негізгі жұмысымыз өскелең ұрпаққа экологиялық тәрбие беруге бағытталған. Табиғатқа және жер бетіндегі барлық тіршілік иелеріне деген сүйіспеншілік, олардың құндылығын түсіну және тағы басқалар экологиялық тәрбиенің нәтижесі болып табылады. Біз адам мен табиғат мүдделері арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізуге тырысамыз. Сирек кездесетін құстарды сақтау жаһандық үдерістерге ғана емес, адамзатқа да байланысты екеніне әлдеқашан көз жеткіздік. Сондықтан табиғатты жақсы көріп, оған деген көзқарасымызды қайта қарастырайық. Біздің орталықтың атқарған жұмыстары адамдардың мәдениетін көтеруге және ағартуға көмектеседі деп үміттенеміз. Өйткені, біз бала кезінен гүлдер мен ағаштардың тірі тіршілік иелері екенін білуіміз керек.

Бала кезінен бастап бала гүлдер, құстар, жануарлар тірі тіршілік иелері екенін, олар ауырсынуды сезінетінін және жануарларды ренжіту емес, қорғау керек екенін білуі керек. Бала қаншалықты кішкентай болса да, мысықты құйрығынан тарту, гүлзардағы гүлді жинау және тағы басқа да әрекетке жол бермеу керек. Біз ата-аналар мен педагог ретінде үйретуіміз керек және әрқашан табиғатпен үйлесімді өмір сүруіміз керек.

Семей қ. облыстық балалар

биологиялық орталығының

қосымша білім беру педагогы

Бажанова Диана Токтагановна

ҮЙІРМЕГЕ ЖАЗЫЛУ

Балаңызды бөлімге жазу үшін бізге төмендегі кері байланыс формасы арқылы хат жіберіңіз немесе көрсетілген телефонға немесе электрондық поштаға хабарласыңыз.